Voice Of Veterinary

نیرومندترین و درنده ترین پستاندار گوشتخوار جهان و از تیره گربه سانان است که تنهادر قاره آسیا یافت می شود . ببر ٬ تا حدود ٢٠٠ سال پیش ٬ در بیشتر جاهای آسیا وجود داشت ٬ اما شکار بی رویه و از بین رفتن زیستگاههای طبیعی آن بدست انسان٬ نسل این جانور را در بسیاری از مناطق آسیا برانداخت . امروزه ببر تنها در بخشهایی از هند ٬ نپال و بنگلادش ٬ و در جنوب شرقی آسیا و قسمتهایی از چین ٬ کره و مرزهای منچوری و سیبری دیده می شود . ببرایرانی ( ببر مازندران ) و ببر بالی در اندونزی بطور کامل از بین رفته اند و سایر نژادهای ببر نیز در خطر نابودی هستند . تا ٥٠ سال پیش در حدود ٢٠٠٠٠ قلاده ببر در آسیا وجود داشت ٬ اکنون تنها ٥ تا ٦ هزار از آن باقی مانده است که بیشتر آنها در هند زندگی می کنند .
ببر جانور مقاومی است و توان سازش با شرایط محیطی گوناگون را دارد . در جنگلها ٬ درختزارها ٬ علفزارها و نیزارهای مردابی زندگی می کنند . امروزه نژادهای گوناگون ببر که در باغهای وحش کشورهای مختلف نگهداری می شوند ٬ بخوبی زادآوری می کنند و زیاد می شوند.

ببر نژادهای گوناگونی دارد . بلندی قامت ببر از زمین تا سرشانه تقریبا" به ١ متر و گاه بیشتر می رسد و درازی بدن آن از نوک بینی تا انتهای دم از ٢/٣ تا ٦/٣ است وزن انواع ببرها از ١٩٠ تا ٢٩٥ کیلوگرم است ٬ ببرهای ماده معمولا" کوچکتر هستند و وزن و اندازه آنها تفریبا" دو سوم نرهاست .

پوست ببر به رنگ زرد مایل به قهوه ای تا نارنجی مایل به قرمز همراه با نوارهای عرضی سیاه یا قهوه ای پررنگ است . درازا ٬ پهنا و فاصله بین این نوارها در هر نژاد بسیار تفاوت دارد . رنگ موهای گلو ٬ شکم و بین پاها زرد خیلی روشن مایل به سفید است . گاه نیز ببرهای کاملا" سفید با نوارهای سیاه رنگ در میان نژادهای گوناگون دیده می شود . ببرها یال ندارند ٬ اما بسیاری از آنها گرداگرد صورت موهای بلندی دارند که پهنای سر را بیشتر می نمایاند . موی بدن ببر بنگال و ببرهای جنوب شرقی آسیا کوتاه است . اما نژادهایی که در مناطق سرد و یخبندان زندگی می کنند موهای پرپشت و بلندی دارند که آنها را از سرمای شدید محافظت می کند.

ببرها همانند دیگر گربه سانان ناخن ها و دندانهای بلند و تیز دارند و می توانند به سرعت ولی آرام و بی صدا حرکت کنند . ببر بسیارچالاک و سریع است و می تواند تقریبا" تا ٩ متر در هر جهش بپرد ٬ اما خیلی زود خسته می شود و اگرنتواند شکار خود را درمسافت کم ومدت زمان اندک بگیردازتعقیب آن دست بر می دارد . ببر برخلاف دیگر گربه سانان ٬به آب علاقه فراوان دارد و شناگر ماهری است.

ببر معمولا" گوزن ٬ آهو ٬ گاو و گاومیش وحشی و گراز و گاهی بچه فیل شکار می کند . از جانورانی مانند پرندگان ٬ میمونها و حتی لاک پشت و قورباغه نیز تغذیه می کند . در بعضی مناطق آسیا که محیط زیست طبیعی ببر آسیب دیده است ٬ این جانور دامهای اهلی مانند گاو و گاومیش نیز شکار می کند ٬ بعضی ببرها بویژه ببرهای پیر ٬ بیمار یا زخمی ٬ که قادر به شکار جانوران نیستند گاهی به آدمخواری روی می آورند.

ببر معمولا" به تنهایی و شبها شکار می کنند و برای یافتن شکار از بینایی و شنوایی قوی و حساس و همچنین از قدرت بویایی خود کمک می گیرند . پس از یافتن شکار ٬ در سایه درختان انبوه یا علفهایی بلند و در نیزارها خود را مخفی می کنند و به کمین
می نشینند . خطوط راه راه یا نوارهای سیاه بدن ٬ به ببر کمک می کند تا دیده نشود هنگامی که فرصت رامناسب دید٬با چند خیز بلند از عقب یا پهلو به روی شکار می جهد .
ببر پس از کشتن شکار ٬ لاشه آن را به مکان مناسبی به ویژه در نزدیکی آب می برد و آن را مخفی می کند تا برای روزهای آینده غذا و همچنین آب کافی داشته باشد .
ماهیچه های گردن ٬ شانه و پاهای جلویی ببر بسیار نیرومند هستند و جانور به کمک آنها می تواند یک شکار تقریبا" ٢٣٠ کیلوگرمی را تا ٤٠٠ متر به همراه ببرد . ببر در یک شب می تواند تا ٢٣ کیلوگرم گوشت بخورد . ببر هنگام احساس خطر می تواند از درختان بالا برود ٬ اما این کار را به سختی انجام می دهد.

ببرهای بالغ نر معمولا" تنها زند گی می کنند و قلمرو مشخصی دارند و نرهای دیگر را از آن می رانند . هر چه تعداد شکار در منطقه ای کمتر باشد ٬ وسعت قلمرو زیادتر است ٬ معمولا" قلمرو ببرها بین ٦٥ تا ٦٥٠ کیلومتر مربع مساحت دارد . این جانور قلمرو خود را با ادرار و یا مایعی که از غده های قاعده دم آن ترشح می شود نشانه گذاری می کند . بوی این نشانه ها به ببرهای نر دیگر هشدار می دهد ٬ که از ورود به قلمرو خودداری کنند . قلمرو هر ببر نر از چند قسمت کوچکتر تشکیل می شود که در هر یک از آنها ٢ یا چند ببر ماده زندگی می کنند.

ببرماده در ٥/٣ تا ٤ سالگی بچه دار می شود و مدت بارداری او ٩٨ تا ١٠٩ روز است . فصل زایمان در مناطق سرد معمولا" ماههای بهار است ٬ اما درمناطق گرم وقت معینی ندارد . ببرماده در هر آبستنی معمولا" ٢ یا ٣ توله می زاید . توله ببرها هنگام تولد تقریبا" ٤/١ کیلوگرم وزن دارند و بسیار ناتوان هستند ٬ چشمهای آنها بسته است و ١٠ تا ١٦ روز پس از تولد باز می شود . زندگی توله ببرها در سال اول پر خطر است ٬ تقریبا" نیمی از آنها قبل از رسیدن به سن یک سالگی از میان می روند . آنها همانند بچه گربه ها بسیار بازیگوش هستند . توله ها تا دو سالگی با مادر زندگی می کنند و طی این مدت ببر ماده دوباره آبستن نمی شود . توله ببرها پس از رشد کافی و آموختن روشهای شکار و زندگی مستقل در آغاز 3 سالگی از مادر جدا می شوند . میانگین عمر ببرها در طبیعت ١١ سال است ٬ اما ممکن است در باغ وحشها تا ٢٠ سال و حتی بیشتر زندگی کنند.

پوست زیبای ببر ٬ برای تهیه لباس ٬ هواخواه بسیار در سراسر جهان دارد . با آنکه امروزه شکار ببر درکشورهای آسیایی ممنوع شده است باز هم شمار فراوانی از این جانور بصورت غیر قانونی شکار می شود