تبليغاتX

Voice Of Veterinary......میزان مدنیت یک جامعه را با معیار رفتار با حیوانات می توان سنجید. گاندی Voice Of Veterinary

صدای دامپزشکی ایران






نقش دامپزشکان در ارتباط با تندرستی جامعه 

در پاسخ به پرسش هایی درباره ماهیت و وسعت کمک های دامپزشکی به بهداشت انسانی و به منظور تعیین مسئولیت های دامپزشکان در ارتباط مستقیم با تندرستی انسان از طرف اداره بهداشت ایالات متحده آمریکا کمیته ای تعیین شد تا این مهم را مورد بررسی قرار دهد هر یک از ۹ عضو کمیته در حوزه علمی ویژه ای مقام شناخته شده ای داشتند و در مجموع طیف وسیعی از دانش و تجربه را در زمینه های مختلف تدارک دیدند با توجه به هدف گزارش قابل ذکر است که بررسی حاضر صرفاً در ارتباط با تندرستی انسان تنظیم شده و هیچگونه کوششی برای شناسایی دیگر اهداف دامپزشکی صورت نگرفته است.

 

بهداشت عبارت است از علم و هنر پیشگیری از بیماری ها، طولانی کردن عمر و ارتقای سطح سلامت از طریق کوشش های سازمان یافته به منظور سالم سازی محیط، کنترل بیماری ها، آموزش بهداشت، ایجاد اقدامات پزشکی و پرستاری جهت تشخیص زودرس و درمان بیماری ها و بالاخره ایجاد یک سیستم که در آن هر فرد دارای سطح زندگی مطلوب برای نگهداری سلامتی خود باشد.
در پاسخ به پرسش هایی درباره ماهیت و وسعت کمک های دامپزشکی به بهداشت انسانی و به منظور تعیین مسئولیت های دامپزشکان در ارتباط مستقیم با تندرستی انسان از طرف اداره بهداشت ایالات متحده آمریکا کمیته ای تعیین شد تا این مهم را مورد بررسی قرار دهد هر یک از ۹ عضو کمیته در حوزه علمی ویژه ای مقام شناخته شده ای داشتند و در مجموع طیف وسیعی از دانش و تجربه را در زمینه های مختلف تدارک دیدند با توجه به هدف گزارش قابل ذکر است که بررسی حاضر صرفاً در ارتباط با تندرستی انسان تنظیم شده و هیچگونه کوششی برای شناسایی دیگر اهداف دامپزشکی صورت نگرفته است. جهت فراهم ساختن چهارچوبی در تحلیل اهمیت کوشش های دامپزشکی در ارتباط با سلامتی انسان، ۹ هدف بهداشتی انسانی شناسایی گردید که در ادامه به شرح ۶ هدف آن می پردازیم.
۱) پیشگیری و کنترل زئونوزها
از بین ۱۷۰۹ عامل عفونی و بیماری زای شناسایی شده در انسان تعداد ۸۳۲ مورد یا ۴۹% از طریق حیوانات به طور مستقیم یا غیر مستقیم انتقال می یابد طی ۳۰ سال اخیر بسیاری از بیماریهای عفونی جدید شایع شده که بخش وسیعی از آنها جز بیماری های قابل انتقال بین انسان و حیوانات می باشند. تعدادی از این بیماری ها برای اولین بار ظاهر شده در حالی که بسیاری از آنها پس از دوره های خاموشی بار دیگر تظاهر نموده اند. این عفونت ها که به عفونت ها یا بیماری های نو پدید معروفند به میزان ۱۵۶ مورد از عوامل بیماری زای انسانی را دربرمی گیرند جالب توجه آنکه از بین این ۱۵۶ مورد ۱۱۴ مورد عامل بیماری زایی بوده که از حیوانات به انسان سرایت می کنند بیماری چون جنون گاوی، سارس، آنفلوآنزای پرندگان و... از بیماری نو پدید منتقله از حیوانات به انسان می باشند. از طرف دیگر، در موضوع بیوتروریسم که طی سال های اخیر مورد توجه ویژه ای قرار گرفته، عوامل بیماری های قابل انتقال بین انسان و حیوان نقش ویژه ای دارند که از بین آنها حدود ۳۰ جنگ افزار بیولوژیک شناخته شده، جز چند مورد استثنا تمامی آنها از عوامل بیماری های حیوانی محسوب می گردند. نمونه هایی چون سیاه زخم، طاعون، بروسلوز، تب های خونریزی دهنده و غیره از آن جمله اند.
به علت آنکه دامپزشکان تنها گروه بهداشتی با آموزش تخصصی در تشخیص، درمان و کنترل بیماری های حیوانی بوده در ارتباط با بیماری هایی که ممکن است بین حیوانات و انسان انتقال یابد در موقعیتی استثنایی قرار دارند با توجه به سکونت انسان در مجاورت با حیوانات اهلی و وحشی، کنترل بیماری های مشترک در انسان و کنترل این بیماری ها در حیوانات وابسته است تاثیر خدمات دامپزشکان در کنترل بیماری های مشترک در ارتباط با کاهش میزان بروز بیماری هایی چون سل، هاری و بروسلوز (تب مالت) به خوبی نشان داده شده است.
۲) محافظت از مواد غذایی:
از نقطه نظر مسائل مربوط به بهداشت عمومی اهمیت بیماری های ناشی از موادغذایی به خوبی آشکار است .موفقیت در کنترل برخی بیماری ها که منتقله از طریق موادغذایی (چون سل) بحد زیادی مدیون دامپزشکی است. با وجود این تغییر تکنولوژی، شرایط اجتماعی و روش های تولید موادغذایی در بهداشت موادغذایی مورد مصرف قابل اهمیت بوده ضمن اینکه مخاطرات جدیدی نیز ایجاد می گردد. از چند دهه قبل استفاده از حشره کش ها، علف کش ها و آنتی بیوتیک ها به حد وسیعی در تولید موادغذایی متداول بوده، که در حال حاضر بقایای آنها می تواند زیان آور باشد. اگرچه اکنون تولید موادغذایی بطور عمده ای در وضع معمول درآمده لیکن برخی از مشکلات بهداشت موادغذایی پیچیده تر شده و نیاز به قضاوت از طریق افرادی آموزش دیده دارد.
در تولید موادغذایی دامپزشکان نقشی استراتژیک ایفا می نمایند، مشکلات مربوط به آلودگی موادغذایی در مرکز پرورش دام و طیور به بهترین وجهی با دخالت دامپزشکان برطرف خواهد شد. فعالیت آنها در ماورای تشخیص و درمان بیماری های حیوانی است به عنوان مثال دامپزشک در جلوگیری از مصرف دارو در حیوانات نزدیک کشتار با اثرات زیان بار برای بهداشت و سلامتی انسان نقشی استراتژیک دارند به عبارت کوتاه مسئولیت دامپزشک تامین موادغذایی سالم و عاری از آلودگی برای جلوگیری از مخاطره سلامتی انسان در هر شکل خواهد بود. و در محافظت از موادغذایی در تمام مراحل از مرکز دامداری تا مغازه خرده فروشی دخالت دارند. گروه عمده ای از دامپزشکان که در خدمات نظامی مشغول انجام وظیفه می باشند به طور مستقیم با محافظت و بهداشت موادغذایی ارتباط دارند.
۳) کشف و کنترل مخاطرات محیطی
بسیاری از فاکتورهای محیطی به عنوان تهدیدی جدی برای سلامت انسان شناخته شده اند. برخی از فاکتورهای محیطی برای سلامتی انسان د رحد غیرقابل توصیفی بسیار زیاد است به عنوان مثال دخالت فاکتورهای محیطی در ۷۰ تا ۸۰درصد از موارد سرطان انسان تخمین زده شده است.
استفاده از حیوانات در کشف مخاطرات محیطی اختصاصاً به دامپزشکان به عنوان کارشناسان بیماری های حیوانی و اثرات آنها ارتباط می یابد. غالباً نتایج زیان بار مواد شیمیایی در محیط به وسیله دامپزشکان مشاهده می گردد به عنوان مثال تهدیدات بهداشت عمومی در نتیجه (بی فنیل های پلی کلرینه) یا (بی فنیل های پلی برومینه) و نفتالین هایی با کلر زیاد و در محیط ابتدا در بیماری های حیوانات یا به صورت رسوبات شیمیایی در حیوانات از جمله ماهی ها و پرندگان وحشی تشخیص داده می شود. دامپزشکان به عنوان بخشی از سیستم اخطاردهنده اولیه برای جلوگیری از مخاطرات سلامتی انسان عمل می کنند.
۴) پژوهش در پزشکی مقایسه ای
دامپزشکان در نقش های عمومی و تخصصی در تحقیقات زیست پزشکی (بیومدیکال) شرکت دارند این مشارکت آموزش جامع بیومدیکال کسب شده به وسیله دامپزشکان را منعکس نموده و گاهی از طریق آموزش عالی تر و کسب درجات علمی بالاتر یا گواهی بوردهای تخصصی تقویت شده است.
پژوهش در مسایل بهداشتی انسان بوسیله دامپزشکان بسیار گسترده است، مشارکت در طراحی های تحقیقاتی به منظور درک بهتر از تمامی علل برجسته میزان ابتلا و مرگ ناشی از بیماریها به عنوان بخشی از گروه یا تیم تحقیق سابقه ای دیرینه دارد قوانین و مقررات جدید محدود کننده تحقیق بر روی انسان، اتکا به حیوانات را به عنوان مدل هایی برای تحقیق بیماریهای انسان در حال حاضر (و آینده) افزایش داده است، اهمیت بهداشت انسانی موجب شده که بودجه تحقیقاتی دانشکده های دامپزشکی ایالات متحده ۷.۵ برابر بیش از دانشکده های کشاورزی بوده باشد.
۵) آموزش اجتماعی و حرفه ای
فعالیت های آموزشی دامپزشکان در دو حوزه شرکت در آموزش حرفه ای بهداشت (و از جمله آموزش پزشکی) و فعالیت های آموزش اجتماعی (و از جمله بهداشت فردی) مشخص می گردد در ارتباط با نوع اول اهمیت همکاری دامپزشکان براساس اهمیت تامین نیروی انسانی ذخیره آموزش دیده قرار گرفته است. همچنین تقریبا دامپزشکان در تمامی دانشکده های پزشکی و نیز در دیگر دانشکده های علوم بهداشتی اشتغال دارند.
مقدار زیادی از اوقات دامپزشکان، پزشکان، پرستاران و دیگر حرفه های بهداشتی در جهت آموزش انفرادی یا گروهی صرف می شود. مشکل اصلی در کاربرد امور بهداشتی آموزش مصرف کننده است.
۶) اداره خدمات بهداشتی
اصلاح شرایط بهداشتی و دست یابی تندرستی در سطح ملی به پیشرفت سیستم های موثر اجرای خدمات بهداشتی وابسته است، هیچ حرفه دیگری همانند دامپزشکی درصدی از اعضایش در بخش عمومی بهداشت شرکت ندارند، حداقل ۲۵ درصد دامپزشکان با حدود نیمی از آن ها در موقعیت رهبری اداری اشتغال دارند. برخی از پست های اداری در سازمان های عمومی اختصاصی دامپزشکان بوده لیکن تعداد بیشتری از موقعیت ها نیز اختصاصی نیست. برای مثال دامپزشکان به عنوان اپیدمیولوژیست یا مدیر کنترل بیماری ها در دپارتمانهای بهداشت اشتغال دارند.
عمده امور درمانی در بخش خصوصی سازمان می یابد لیکن بسیاری از خدمات اصلی پیشگیری به وسیله آژانس ها و سازمان های عمومی انجام می شود. از آنجایی که اساسا دامپزشکی در جهت پیشگیری از بیماریها و حفظ سلامتی فعالیت داشته دامپزشکان قادر خواهند بود در تعدادی از موقعیت های اداری و اجرایی سازمان های بهداشت عمومی مشارکت داشته باشند.

نوشته شده توسط صدای دامپزشکی ایران | لینک ثابت | موضوع: مطالب عمومی |

سگ در اسلام 

بررسی نجاست سگ در اسلام........

بزودی در:

صدای دامپزشکی ایران

پاسخ همه سوالات خود را دراین وب سایت جست وجوکنید

"فراخوان مقالات"

صدای دامپزشکی ایران از کلیه آگاهان که در این زمینه مقاله یا هر گونه مطلب مفید دیگری در دست دارند دعوت به همکاری می نماید

"مطالب ارسالی در صورت تمایل به نام شخص در سایت درج میگردند"

 

نوشته شده توسط صدای دامپزشکی ایران | لینک ثابت | موضوع: مطالب عمومی |

گذری بر کشتار دلفین 

 

گذری بر کشتار دلفین

 

مختصری راجع به یک جنایت خاموش , جنایتی به نام " کشتار دلفین ها"

با توجه به این نکته که قشر خاکستری مغز با عملکرد هوشمندانه,درک وفهم در هر موجودی رابطه مستقیم دارد,به گونه ای که هرچه وسعت این قشر در مغز جاندار بیشتر باشد این توانایی ها نیز در آن موجود قوی تر است,که البته باید بگوییم وسعت این قشر از مغز رابطه مستقیم با چین چوردگی های سطح آن دارد:

(هرچه چین خوردگی بیشتر=وسعت قشر خاکستری نیز بیشتر=جانداری فهیم تر و باهوش تر)

حال با توجه به مطالب بالا با نگاهی اجمالی به تصویر فوق براحتی قابل درک است که دلفین ها از چه میزا ن درک و هوشی برخورداراند.

بله,وال ها و دلفین ها پس از انسان دارای بالا ترین هوش,درک وفهم در میان جاندارن هستند.

این موجود حتی از میمون ها(پریمات ها),سگ ها و گربه ها نیز باهوش تر اند

حال با توجه به این توانایی عده ای از انسان ها دست به شکار و کشتار این موجود میزنند

عملی که شاید کمتر از قتل یک انسان نباشد,انسانی که تنها به مدد درک و هوشمندی اش اشرف مخلوقات گشته است

براستی صیادان چنین موجودی را می توان در دسته آدمیان جای داد؟

صیادی که تنها به واسته شکم پرستی و تفریح یا برای پول و سودجویی دست به این کار میزند

که البته دسته سوم از همه منفور تراند و به نظر من تفاوتی با مزدوران آدم کش ندارند

براستی چرا در بعضی از ما وجدان ناب آدمی به پست ترین امیال حیوانی گرویده است؟

 

"آدمی را آدمیت باید است"   

 در ادامه ,مطالبی دیگر رابطه با آزار حیوانات بدست انسان.....


ادامه مطلب
نوشته شده توسط صدای دامپزشکی ایران | لینک ثابت | موضوع: مطالب انتقادی |

دلفین 

 

 

دلفین:

خانواده دلفین با 35 گونه بزرگترین خانواده زیر راسته نهنگهای دندان دار محسوب می شود.اعضای این خانواده در تمام آبهای آزاد جهان و همچنین بعضی رودخانه های در امتداد آب شیرین انتشار دارند.این خانواده از دوره آئوسن ظاهر شده اند.پوست بدن دلفینها معمولا صاف و برهنه است.ممکن است در سر و تنه تعدادی از آنها مو وجود داشته باشد.از گوشهای خارجی فقط سوراخ کوچکی نمایان است و سوراخ بینی که یک یا دو عدد می باشند در بالا و عقب سر قرار گرفته اند تا عمل تنفس در سطح آب را سهولت بخشند این سوراخها بوسیله پرده ای خود به خود بسته می شوند. تعداد دندانها زیاد و در بعضی گونه ها به 260 عدد می رسد و عمدتا از ماهی ها و جانوران کوچک تغذیه می کنند. طول آنها از 2/1 الی 9/3 متر و وزنشان از 23 تا 136 کیلوگرم متفاوت گزارش شده است.

بدن آنها مانند ماهی دوکی شکل و آئرو دینامیک است.این شکل میزان اصطکاک بدن جاندار و آب را کاهش و سرعت حرکت را افزایش می دهد. یک دلفین قادر است حدود 5/5 متر از سطح آب بیرون بپرد که این عمل نیاز به سرعتی در حدود 38 کیلومتر در ساعت دارد.

سر دلفین ها بزرگ و ناحیه گردنی کمی باریک است . دستها تبدیل به باله شنا شده  و پاها از بین رفته اند.در انتهای بدن،دم پهن افقی و دو قسمتی وجود دارد.

عضو اصلی حرکت این آبزی  باله دمی است و باله های پارویی شکل جلویی حرکات بدن را به طرف بالا و پایین تنظیم می کنند.الت تناسلی نر در جیب مخصوصی قرار دارد که در اثر تحریک بیرون می آید.بیضه ها در محوطه شکمی قرار داشته و شکل آنها بیضوی کشیده است.

پستانها در دلفین ماده یک جفت هستند که یکی در سمت راست و دیگری در سمت چپ  و کمی جلوتر از دم و درست در کنار منفذ تناسلی و داخل یک جیب یا کیسه که از جنس پوست است قرار گرفته اند.رفتار جفتگیری در هنگام روز و شامل جنگ بین نرها به همراه جست و خیز نر و ماده و نزدیک شدن انها به سطح آب درحال که شکم آنها به هم در تماس است صورت می گیرد.

در اغلب نمونه ها طول دوره بارداری بین 9 تا 12 ماه است.بین تولد اولین و دومین بچه ،حداقل دو سال فاصله وجود دارد.دربیشتر موارد هنگام تولد،نوزادها از دم خارج می شوند.بلافاصله پس از قطع بند ناف ،نوزاد بایستی سریعا خود را به سطح آب برساند و اولین تنفس را انجام دهد.وقتی نوزادها در سطح آب هستند ،مادرها بیشتر به آنها کمک می کنند. تا پس از جدا شدن کامل انها از زهدان مادر،مشکلی برایشان بوجود نیاید.

تا این لحظه نوزادها بوسیله مشیمیه مادر گرم نگاه داشته می شوند و از این به بعد در محیط اقیانوس قرار گرفته و تنظیم درجه حرارت بدن به شکل مستقل انجام می پذیرد.

نوک پستان درهنگام شیر دادن بوسیله فشار عضلات مخصوصی بیرون می زند. موقعی که بچه مشغول خوردن شیر می شود مادر با فشارهای مخصوصی که به مخزن شیر وارد می کند شیر را به سرعت به داخل دهان بچه هدایت می نماید.دلفین ها بچه های خود را 6 ماه تا یک سال و بعضا 18 ماه شیر می دهند جالب توجه اینکه ارزش کالریک شیر دلفین 10 برابر بیشتر از شیر گاو است.

دلفین ها به یکدیگر بسیار کمک می کنند.وقتی تولدی صورت می گیرد، دلفین های ماده نوزاد را از حمله کوسه ها محافظت می کنند. بعدها وقتی مادر به جستجوی غذا می رود دلفین های دیگر از نوزاد نگهداری نموده و به شکل یک حصار دفاعی شنا می کنند تا بچه دلفین ها با آرامش خیال درون حصار بازی کنند. این حیوانات حتی سعی می کنند یک بچه دلفین را که در تور ماهیگیری به دام افتاده است نجات دهند ولی معمولا ناکام می مانند.

آنها همچنین برای تهیه غذا همکاری نموده و در حالیکه به دور یک دسته ماهی حلقه می زنند ، آنها را به سطح آب روانه می کنند تا سایر اعضای گروه بتوانند با فراغ خیال تغذیه کنند.دلفین ها برای حفاظت خودشان در زیر پوست دارای یک لایه چربی هستند. ضخامت این لایه در برخی از گونه ها تا 50 سانتیمتر هم می رسد.

دلفین ها از قدرت تولید امواج صوتی بهره مند هستند.طیف فرکانس این امواج بین 5 تا 150 کیلوهرتز است.

مساله شگفت آور این که دلفین ها توانایی شنیدن اصوات تا فرکانس 80 کیلو هرتز را دارند که این حد، چهار برابر حد شنوائی انسان است. بخشی  از این اصوات توسط حفره تنفسی که در بالای سر جانور قرار دارد تولید گردیده ، اما اغلب آنها از ناحیه حلقوم جانور که در زیر حفره دم واقع شده است به وجود می آیند.

ماهیچه های ظریفی که در اطراف حفره دم قرار گرفته اند ، امکان کنترل صحیح اصوات عبوری از میان آنها را به دلفین می دهند.

این حیوانات از بسیاری جهات هنوز سازگاری نیافته و به عبارتی ویژگیهای اولیه خود را حفظ کرده اند. برای مثال میزان شنوائی در آنها بسیار عالی است که فقدان یا ضعف سیستم بویای را در حیوان جبران می نماید و همچنین برای جبران مشکل بینایی در آب کار می رود.

در این حیوانات تحمل بالا نسبت به فشار گاز دی اکسید کربن ، توانایی شنای طولانی در زیر آب را فراهم می سازد و اصولا در زمینه قابلیت تنفس از اکسیژن هوا دو تا سه برابر پستانداران خشکی زی از خود توانایی نشان می دهند. قفسه سینه در این جانوران قابلیت ارتجاع داشته و امکان تنفس های عمیق را فراهم می سازد.

بیشتر دلفین ها دارای رنگهای اختصاصی بوده و فرمهای بدنی خاصی دارند. این ویژگی در گونه های مختلف متفاوت است. جنسیت، سن، شرایط جغرافیایی و زیستگاهی از عوامل دخیل در این تنوع است. حتی در حیوانات مشابه از نظر سن ، جنس و جمعیت ممکن است عدم شباهت مشاهده گردد.

در بسیاری از دلفین ها رنگ بدن ، پس از مرگ در کمتر از یک ساعت تغییر کرده و معمولا این تغییر به صورت سیاه یا تیره شدن رنگ بدن است.

دلفین ها بسیار باهوش و بازیگوش هستند.در اکثر باغ وحش ها و بعضی از سیرکها دلفین را به منظور انجام نمایشات مختلف تربیت می کنند که البته کار ناپسندی است زیرا انها باید در طبیعت باشند و ما انسانها حق نداریم انها را بازیچه خود کنیم.

متاسفانه دلفینهای باهوش هم از چنگال انسانهای درنده در امان نیستند و با گوشت و چربی تجارت می کنند!.

هم اکنون در ارتش آمریکا و یک آکواریوم بزرگ در فلوریدای آمریکا به کار پرورش دلفین در حد نسبتا بالایی مشغول هستند که متاسفانه از آنها در عملیات جنگی و غیره استفاده به عمل می آید.

 

چند گونه از دلفین ها:

 

دلفین بینی بطری از گونه دلفینهایی است که به وفور در اکواریومهای دنیا جهت عملیات نمایشی به کار گرفته می‌‌شود. از نقطه نظر پراکندگی در اکثر اقیانوسهای جهان از جمله خلیج فارس وجود دارد با وزنی در حدود ۲۵۰ تا۶۰۰کیلوگرم طولی معادل ۲تا۴ متر و ردیف دندان‎هایی که در هر ارواره از ۲۲تا۲۶ دندان تشکیل شده تقزیبا هر ۲ سال یک بار بچه‎دار می‎شود و دلفینی به طول۱متر و وزنی معادل ۳۷ کیلوگرم را به مدت ۱سال با شیر مادر تغذیه می‌کند و طول عمری معادل ۲۶ تا۳۰ سال دارد.

 

 

دلفین سیاه گونه‌ای از خانواده نهنگ‌های خلیج فارس می‌باشد که رنگ تیره بدن وی را از سایر گونه‌های این خلیج جدا میسازد رنگی بین خاکستری تیره مایل به سیاه البته بسیاری از دلفینها پس از مرگ رنگ پوست را با این رنگ تعویض می‌کنند که شاید موجبات اشتباه را هم فراهم کند. دلفین سیاه به دندان‎هایی با قطر بیش از ۲۵ میلیمتر مجهرند که به نوعی در برخی موارد حمله این‎گونه به دیگر دلفین‎ها را فراهم می‎آورد اما عمدتاً به علت سرعت کمتر در قیاس با سایر هم گونه‌ها ناکام می‌‌ماند از نقطه نظر پراکندگی در اکثر دریاهای گرم و معتدل جهان از جمله خلیج فارس یافت می‌شود. همچنین وزنی معادل ۲تن و طولی بین ۴ تا ۶متر و زمان باروروری ۱۵ ماه و زادآوری بجه دلفینی معادل ۲ متر از دیگر ویژگی‎های این گونه محسوب می‌شود.

 

دلفین یونس (نام دیگر نهنگ یونس) این دلفین منزوی شناخته می‌شود ؛ نهنگ یونس دارای طولی معادل ۳تا ۴ متر می‌باشد وزنی حدود۴۰۰ تا ۴۳۰ کیلوگرم دارای مجموعا ۹ دندان با رنگی خاکستری تیره که به مرور و در اثر افزایش سن روشن تر می‌گردد به همراه خطوطی نامنظم بر روی پوست.

 

 دلفینها از نزدیک شدن به کشتی ها خصوصا کشتی های مسافربری و حتی رابطه مستقیم با انسانها لذت می برند. اما این حیوانات دوست داشتنی در تور شکارچی ها به دام می افتند.

 

تصویری از شکار دلفین

 

 

شکار با هر دلیلی مردود است. خصوصا به خاطر شکم پرستی و تفریح

شکارچی ها جز ترسو ترین و همچنین پست ترین جانوران جهان هستند. بایک دوربین و شلیک یک گلوله از فاصله ی ۲۰۰ متری حیوانی را نقش زمین می کنند آیا این عمل قهرمانانه است؟!

چرا بایددلفین ها که از باشعورترین جانداران جهان است شکار شوند؟

 

 پارک دلفین یا دلفیناریُم واقع در جزیرهٔ کیش

پارک دلفین جزیرهٔ کیش

  اولین و تنها پارک دلفین ایران است. این پارک با سرمایه گذاری صاحب هتل بزرگ داریوش کیش، ساخته شده است.بازدیدکنندگان از هنرمندی‌های دلفین‌های تربیت شدهٔ پارک دیدن می‌کنند.

 

اطلاعات بیشتر در ادامه مطلب...

ادامه مطلب
نوشته شده توسط صدای دامپزشکی ایران | لینک ثابت | موضوع: دانستنی های دنیای حیوانات |

تصاویر بی نظیر از تولد یک دلفین 

"از رحم تا تولد به روایت تصویر"

 

نوشته شده توسط صدای دامپزشکی ایران | لینک ثابت | موضوع: تصویر و دامپزشکی |

پاسخ صدای دامپزشکی ایران به فاجه ای به نام "مد شده" 

 

«مركز مستندسازي سيما» نمايش مي‌دهد؛

تصوير آثار زيان‌بار نگهداري حيوانات خانگي در مستند «مد شده؟!»

خبرگزاري فارس: آثار زيان‌بار نگهداري حيوانات خانگي در مستند «مد شده؟!» به تصوير درآمده و به روي آنتن مي‌رود.

به گزارش خبرگزاري فارس، مركز مستندسازي سيما، مستند تك قسمتي «مد شده؟!» را توليد و آماده پخش كرده است.
بنا بر اين گزارش، «مدشده؟!» عنوان برنامه مستندي است كه در 25 دقيقه و در گروه اجتماعي، اقتصادي مركز مستندسازي سيما توليد سده ايت.
اين مستند روايتي از نگهداري حيوانات خانگي بالاخص سگ در محيط‌هاي عمومي و خصوصي است.
«مد شده؟!» به صورت مستند به آثار زيان‌بار نگهداري اين حيوانات در محيط‌هاي خانوادگي مي‌پردازد و و در ساعت 25/22 روز سه‌شنبه 18 دي از شبكه سوم سيما پخش خواهد شد.
تهيه‌كننده «مد شده؟!» بهروز شكيبي است.
http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=8610170269

 

پاسخ صدای دامپزشکی ایران

واقعا جای تاسف دارد که چنین دروغ هایی که بیشتر به یک نمایش سیاه بازی می ماند, با نام مستند خوانده شود, این گونه فیلم ها نه تنها مستند نیست بلکه فقط و فقط از سر غرض ورزی های شخصی

و برای از بین بردن  صورت خوب یک چیز و بزرگ نمایی صورت بد آن ساخته شده

مستند سازی یعنی نشان دادن همه جلوه های آن موضوع,همانطور که هست,چه خوب و چه بد!

ولی "مد شده" نه تنها این نکرد بلکه  با دست درازی و تغییردر فرمایشات کارشناش برجسته حیوانات خانگی آقای دکتر هومن ملوک پور که از مصاحبه شوندگان این فیلم بودند,موجبات ناراحتی ایشان را تا حدی که ایشان از آن به" بازی با اعتبار یک متخصص یاد می کنند" را فراهم آورده است

واقعا جای تاسف وتامل است!!!

 متن نارضایتی دکتر ملوک پور

با کمی تحقیق خواهیم فهمید که در بسیاری از کشورهای جهان افراد از انواع حیوانات خوانگی نگهداری میکنند و حتی آنها را بهترین مونس خود به حساب می اورند و با حیوان خانگی شان در اجتماع انسان ها حاضر می شوند,به پارک,رستوران,و....میروند,بدون انکه هیچ آزاری برای دیگران داشته باشند و اجتماع نیز براحتی و با دید باز با آن کنار آمده است,با این دید این سوال پیش می آید که آیا این مشکلات فقط برای ما است؟

که در پاسخ باید گفت این مشکلات تنها از جانب افرادی مطرح است که تنها خود و خاسته های خود را میبینند و نه به علم آگاه اند و نه به تعهدات شغلی خود

نوشته شده توسط صدای دامپزشکی ایران | لینک ثابت | موضوع: مطالب انتقادی |

پاک کردن يک صورت مساله در سيما  

پاک کردن يک صورت مساله در سيما
در کشور ما هر روز مفاهيم تازه يي پديدار مي شوند. به عنوان مثال هر کسي که در حد دبيرستان با زبان عربي آشنايي دارد، تاکنون فکر مي کرد که واژه «مستند» برگرفته از ريشه «سند» و به معني اظهاراتي است که بر پايه سند و واقعيت ساخته شده باشد.

سه شنبه شب، حوالي ساعت 22، پيامک هاي متعددي از همکاران و دوستان دور و نزديک برايم ارسال شد که همگي مرا به تماشاي شبکه سوم صدا و سيما دعوت مي کردند. در اين برنامه، تحت عنوان «سينماي مستند» که به نمايش فيلم هاي مستند اختصاص داشت، فيلم کوتاهي با نام «مïد شده» نيز به نمايش درآمد که منتظر پخش آن بودم. حدوداً يک ماه پيش عوامل ساخت آن با مراجعه به کلينيک من، خواستار انجام مصاحبه يي در مورد حيوانات خانگي شده بودند. از آنجا که مدت هاست به عنوان کارشناس در امور نگهداري از حيوانات خانگي افتخار همکاري با رسانه ملي را دارم، خوشحال شدم که اين بار گروهي مستقل، به مساله نگهداري از سگ ها مي پردازند. طبيعتاً من هم در آن مصاحبه سعي کردم از منظرهاي متفاوتي به اين موضوع بپردازم. بنابراين از مزايا و فوايد نگهداري سگ به همان اندازه گفتم که از معايب و دشواري هاي آن. متاسفانه سازندگان اين فيلم، بدون رعايت اصول اوليه رفتار و اخلاق حرفه يي، مصاحبه مïثله شده يي را از من - و احتمالاً ساير مصاحبه شوندگان - در لابه لاي تصاوير گنجانده بودند که بيش از هر چيز گوياي واژگونه شدن مفهوم مستند و مستندسازي نزد گروهي از متخصصان عرصه فيلمسازي است؛ گروهي که از گفته هاي ديگران فقط «لا» را نقل مي کنند و از «الا» سخني به ميان نمي آورند و همچنان به مستندي که به تصوير کشيده اند دلخوش اند،

ذکر اين نکته که حکم ديني در اين باره چيست، نيازمند مقال و مجال ديگري است. در اينجا به ذکر مطالبي که به حوزه تخصصي من و مصاحبه مذکور مربوط مي شود بسنده مي کنم، هر چند که ممکن است توضيح واضحات و بازگويي ابتدايي ترين اصول انساني به نظر برسند؛

نه فقط سگ ها بلکه هيچ يک از مخلوقات خدا و هيچ يک از مصنوعات ساخته دست آدمي، نماد خير و شر مطلق نيستند. حïسن و عيب همه چيز به شيوه استفاده ما انسان ها بستگي دارد و اشتباهات هيچ کس را نبايد به پاي آفريده هاي خداوند متعال نوشت. سلب آسايش ديگران، قطعاً عملي نکوهيده و غيراخلاقي است، خواه از جانب سگ همسايه، خواه به وسيله دستگاه صوتي همسايه و خواه از طرف بچه همسايه، تصور نمي کنم اگر روزي توپ فوتبال يکي از بچه هاي محل، شيشه منزل کارگردان همين فيلم را بشکند ايشان دست به کار ساخت مستندي در مورد مضرات توپ، عواقب ناهنجار ورزش فوتبال يا پيامدهاي منفي بچه دار شدن بشوند،

از سوي ديگر، کساني که به نگهداري سگ علاقه دارند، با انگيزه هاي گونا گوني اين کار را انجام مي دهند. گروهي به سگ نگاهي ابزاري داشته و از اين حيوان فقط براي کار و نگهباني استفاده مي کنند. عده يي به پيروي از دستورات الهي و اخلاق انساني، حمايت از اين آفريده هاي خداوند را وظيفه خود مي دانند. بخشي از آنان براي رفع تنهايي، سگ ها را مونس و نديم خود کرده اند و البته گروهي نيز براي مفاخره يا به واسطه غربگرايي شان، سگي را به مالکيت خود درمي آورند. اما به خاطر اين دسته اخير، نمي توان گرايش به نگهداري از سگ را که در ايران پيشينه يي به بلنداي چند هزار سال دارد، يک عادت کاملاً غربي دانست. مضافاً اينکه استفاده ابزاري از مفهوم غرب گرايي حاصلي جز سردرگمي و خلط مبحث نخواهد داشت؛ سازندگان اين فيلم مستند قطعاً بهتر مي دانند که وضعيت بهداشتي کشور ما در مقايسه با جوامع اروپايي و امريکايي، جايگاه قابل دفاعي ندارد،

در مصاحبه يادشده، تکه هايي از گفته هاي من در مورد بيماري هاي مشترک ميان انسان و سگ و اصولاً خطرات احتمالي زندگي در کنار سگ ها نقل شده بود. با ذکر اين نکته که گفته هاي نگارنده، بخشي از يک واقعيت گسترده و ناتمام محسوب مي شود، بايد به سازندگان مستند فيلم «مد شده» گفت که نه تنها سگ، بلکه ديگر حيوانات (و البته تمامي انسان ها) مي توانند ناقل بيماري هاي خطرناکي باشند که راه جلوگيري از بروز آن، نشستن در کنج يک قرنطينه خودساخته و پرهيز از تماس با تمامي جانداران نيست.

بخشي از فيلم به نمايشي تخته حوضي از دعواي ساکنان يک مجتمع با پسر جواني اختصاص داشت که سگ کوچکي را در بغل گرفته بود. اگرچه همه ما قرار بود به عنوان تماشاگر، طي يک نتيجه گيري اخلاقي، بفهميم که سگ مزبور چه مشکلاتي را براي همسايه ها به وجود آورده، به طور ناخواسته متوجه احساس ديگري شديم؛ سگ بخت برگشته، در برابر انسان هايي که بر سر صاحبش فرياد مي کشيدند و خودش را به گاز گرفتن کودکان ساکنان آن مجتمع متهم مي کردند، حتي به اندازه يک «پارس» ناقابل از خود واکنش نشان نداد،با توجه به متوسط سن کساني که در کشور ما خواهان نگهداري سگ هستند (زير 25 سال) بايد به علل اين گرايش پي برد، قطعاً پاک کردن صورت مساله نمي تواند ما را به نتيجه يي رهنمون شود. در مورد ميل انسان ها به نگهداري از حيوانات خانگي دلايل عديده يي را ذکر مي کنند. اما وقتي به ياد مي آورم چگونه حرف هايي که به امانت به انساني ديگر سپرده بودم، به راحتي دگرگون شده است، وقتي مي بينم چگونه يک مستندساز، به همين راحتي با اعتبار شغلي يک متخصص بازي مي کند، حس مي کنم ديگر عميقاً درک مي کنم که چرا خيلي از ما انسان ها همزيستي با هر موجودي را به هم صحبتي با برخي افزار ترجيح مي دهيم.

www.drhooman.com

هومن ملوک پور

نوشته شده توسط صدای دامپزشکی ایران | لینک ثابت | موضوع: مطالب عمومی |

"گربه....CAT" 

معرفي گربه

گربه‌ عضو خانواده‌ گربه‌سانان‌ بوده‌ و حيواني‌ گوشتخوار مي‌باشد. از خصوصيات‌ گربه‌سانان‌ يكي‌ پوشش‌ راه‌راه‌ يا لكه‌اي‌ تيره‌ در زمينه‌اي‌ روشن‌تر بوده‌ كه‌ اين‌ لكه‌ها و خطوط از هم‌ جدا مي‌باشند. خصوصيت‌ ديگر داشتن‌ پوزه‌ كوتاه‌ ودندانهايي‌ است‌ كه‌ براي‌ بريدن‌ و پاره‌كردن‌ تخصصي‌ شده‌اند.

گربه‌ اهلي‌ با سگ‌ متفاوت‌ است‌. سگ‌ اجتماعي‌تر و با وفا بوده‌ ولي‌ گربه‌ منزوي‌ و خودخواه‌ مي‌باشد. بيش‌ از 100 نژادشناخته‌ شده‌ گربه‌ وجود دارد اگر چه‌ بيشتر گربه‌ها دورگه‌ مي‌باشند. گربه‌ها را ميتوان‌ در 2 گروه‌ كلي‌ موكوتاه‌ و موبلندتقسيم‌بندي‌ نمود.
گربه‌ بالغ‌ 30 دندان‌ دارد. فكهاي‌ گربه‌ حركت‌ جانبي‌ ندارند تا غذا آسياب‌ شوند، ضمنا دندانهاي‌ آسيا نيز داراي‌ سطح‌آسياب‌كردن‌ نيستند، در عوض‌ زبان‌ سوهان‌ مانند گربه‌ توانايي‌ جداكردن‌ گوشت‌ از استخوان‌ (ونيز تيمار كردن‌ بدن‌) رادارد.

گربه‌ها بطور طبيعي‌ شبگرد هستند و در طول‌ روز بيشتر اوقات‌ را استراحت‌ مي‌كنند. اينكه‌ گفته‌ مي‌شود گربه‌ها درتاريكي‌ مي‌بينند صحت‌ ندارد، ولي‌ در نور كم‌ قادر به‌ ديدن‌ مي‌باشند. بدن‌ گربه‌ها داراي‌ انعطاف‌ زيادي‌ است‌ و هنگام‌دويدن‌ و تعقيب‌ شكار به‌ سرعت‌ به‌ حداكثر سرعت‌ خود مي‌رسد ولي‌ به‌ دليل‌ داشتن‌ ريه‌هاي‌ كوچك‌ طاقت‌ زيادي‌ ندارد(برخلاف‌ سگ‌) و زود خسته‌ مي‌شود.
 


ادامه مطلب
نوشته شده توسط صدای دامپزشکی ایران | لینک ثابت | موضوع: مطالب آموزشی |

بیماریهای اسب  

 

 بیماریهای اسب  بر اساس عوامل بیماریزا به گروه های: ویروسی، میکروبی، قارچی و انگلی تقسیم بندی می شوند که در زیر به خلاصه ای از مهمترین بیماریهای مذکور اشاره شده است:

 

بیماریهای ویروسی

بیماری هاری در اسب Rabies

بیماری هاری یکی از خطرناک‌ترین بیماری‌های واگیر و مشترک بین انسان و کلیه حیوانات پستاندار می‌باشد. عامل بیماری ویروس می‌باشد که در کلیه حیوانات خونگرم ایجاد بیماری کشنده می‌نماید. سگ و گربه بیشتر از سایر حیوانات نسبت به بیماری هاری حساس می‌باشند. ویروس عامل بیماری در بزاق فراوان بوده و گاز گرفتن توسط حیوانات هار عادی‌ترین راه انتقال بیماری به انسان و سایر دام‌ها می‌باشد. ویروس این بیماری تمایل به دستگاه عصبی دارد و جراحاتی در این بافت ایجاد می‌کند.

علائم بیماری : اولین نشانه بیماری وجود خارش در محل گازگرفتگی است. اسب بیمار مضطرب بوده غذا نمی‌خورد و مرتب محل گزش را با دندان خود می‌کند، به پرستار و افرادی که به او نزدیک می‌شوند حمله می‌کند و اگر فرار نکنند آنها را به‌شدت گاز می‌گیرد. به‌تدریج نشانه‌های فلجی در عضلات گلوی دام ظاهر شده و حیوان با وجود تشنگی مفرط نمی‌تواند آب بخورد. فلجی کم‌کم به پاها رسیده، حیوان به زمین می‌خورد و در مدت کوتاهی تلف می‌شود.

..

آبله اسب Horsepox

آبله اسب قابل سرایت به انسان و گاو می‌باشد. نشانی‌های بیماری در اسب عبارت از وجود جراحات و دانه‌هائی در سطح داخلی دهان، زیر زبان، لثه‌ها و لب می‌باشد. دانه‌ها کم‌کم چرکی شده و حیوان دچار تب می‌شود بزاق از گوشه دهان جاری شده و میل به غذا ندارد. جراحات به‌تدریج وسعت یافته و به مخاط بینی نیز سرایت می‌کند. کرّه اسب‌ها به بیماری حساس‌تر بوده و گاهی تلف می‌گردند. در صورتی‌که دانه‌های آبله در روی پاهای حیوان و در ناحیه بخولق ظاهر شود اندکی لنگش ایجاد کرده کم‌کم دانه‌ها چرکی شده و روی آنها را دلمه خشک می‌پوشاند و حال حیوان بهبود می‌یابد.

...

آنسفالیت ویروسی اسب The Infectious Equine Encephalitis

آنسفالیت ویروسی از بیماری‌های عفونی است که اسب‌ها را مبتلا ساخته و موجب ابتلاء انسان نیز می‌شود. آنسفالیت ویروسی دارای انواع مختلف بوده و از آن جمله آنسفالیت ویروسی و نزوئلائی می‌باشد. نشانی‌های بیماری در اسب اختلال در شناسائی، عوارض عصبی، عدم تعادل، تب و فلجی می‌باشد. دفع مدفوع و ادرار مشکل شده حیوان دایره راه می‌رود و کم‌کم فلجی ظاهر می‌شود و حیوان زمین‌گیر و در مدت ۲ تا ۴ روز تلف می‌گردد. تعدادی از اسب‌هائی که فلج نمی‌شوند زنده می‌مانند. ناقل اصلی بیماری پشه‌‌ها می‌باشند ولی انتقال از اسب به اسب نیز امکان‌پذیر است.

آنسفالیت ویروسی شرقی و غربی و آنسفالیت ژاپنی نیز وجود دارد که کمتر اسب را مبتلا می‌سازد. آنسفالیت ژاپنی در حقیقت یک بیماری انسانی است که در بیشتر موارد انسان عفونت را به حیوانات منتقل می‌سازد.

...

آنفلوانزای ویروسی اسب Equine Viral Influenza

آنفلوانزای اسب بیماری مسری بوده که در شرایط طبیعی تک‌سمی‌ها بیشتر به آن مبتلا می‌شوند. در نقاطی که تعداد زیادی اسب در مجاورت هم قرار گیرند بیماری به‌سرعت در بین آنها اشاعه می‌یابد. اسب‌های جوان به بیماری حساس‌تر می‌باشند و زمانی‌که بیماری شیوع پیدا کند اسب‌های مسن نیز به آن مبتلا می‌شوند.

علائم بیماری: عبارت است از تب شدید، بی‌اشتهائی، ریزش اشک، هجوم‌الدم بافت چشم و ریزش از بینی. در بعضی از موراد ذات‌الریه و کور شدن چشم نیز دیده می‌شود که در این‌صورت منجر به مرگ حیوان می‌شود. امکان وجود یرقان و نفریت نیز در اسب گزارش شده است. بیماری از طریق ترشحات بینی، عطسه یا سرفه به خارج پخش و سبب ابتلاء سایر اسب‌ها و دیگر موجودات مهره‌دار و از جمله انسان می‌گردد.

...

تورم دهان طاولی Vesicular Stomatitis

این بیماری قابل سرایت به اسب، گاو، خوک و انسان می‌باشد. دوره کمون بیماری ۱ تا ۳ روز است علائم بیماری تب و افزایش بزاق در هنگام غذا خوردن است که به‌تدریج دانه‌هائی در سطح زبان و روی لب‌ها ظاهر می‌شود دانه‌ها طی ۴۸ ساعت پاره شده و تمام سطح زبان و لب‌ها را فرا می‌گیرد و حیوان از خوراک می‌افتد. ویروس عامل بیماری از طریق ترشحات آلوده حیوان و گاهی از طریق حشرات انتقال می‌یابد. بیماری معمولاً خطرناک نیست و دام‌های مبتلا به‌زودی بهبود حاصل می‌کنند.

...

بیماریهای میکروبی

بیماری مشمشه Glanders

مشمشه یکی از قدیمیترین و خطرناکترین بیماریهای تکسمیها بهخصوص اسب بوده و در ردیف بیماریهای مشترک بین انسان و دام نیز قرار دارد. عامل بیماری پزو دوموناس مالئی است. چنانچه اسبی مبتلا به بیماری مشمشه شود بهراحتی باکتری عامل بیماری را از طریق ترشحات خود به خارج دفع و سایر حیوانات حساس و انسان را مبتلا می سازد. میکروب مشمشه از راه تنفس و خراشها و زخمهای جلدی قابل سرایت است.

علائم بیماری در فرم حاد عبارت از تب شدید، کاهش اشتها، سرفه، ریزش زردرنگ از بینی و ایجاد التهاب در بعضی از نقاط بدن و تورم طناب لنفاتیک میباشد. فرم مزمن بیماری ممکن است با اختلالات ریوی و یا بدون عوارض مشخص دیده شود.

...

بیماری کزاز Tetanus

کزاز از بیماریهای حاد و عفونی انسان و دام میباشد و با تأثیر زهرابه باکتری در روی سلسله اعصاب مشخص می شود. باکتری عامل بیماری (کلوستریدیوم تتانی) از راه خراش و زخمهای جلدی وارد بدن می شود و در بافتهای مجروح رشد کرده و تولید زهرابه می نماید.

تمام حیوانات به بیماری کزار مبتلا می شوند ولی تکسمیها بیشتر از سایر حیوانات به بیماری حساس هستند.

علائم بیماری با سفت شدن عضلات شروع و درجه حرارت بدن به سرعت بالا می رود و گاهی به ۴۲ تا ۴۳ درجه می رسد. حیوان در اثر انقباض عضلات گردن از خوراک می افتد. گوشها راست و تمام بدن خشک و حالت صلابت به خود می گیرد(اسب چوبی) . بزاق زیادی از دهان حیوان جاری می شود و ادرار و مدفوع حبس می گردد. پلک سوم بیرون آمده و روی قسمتی از چشم را می پوشاند. در شکل حاد بیماری حیوان در مدت کوتاهی دچار انقباضات شدید و عضلانی و قطع حرکات تنفسی شده و به زودی تلف می گردد. حیوانات بیمار میکروب را به وسیله مدفوع خود به خارج پراکنده و به راحتی بستر و لوازم خود را آلوده می سازند. انسانهائی که در تماس با حیوان بیمار و ابزار و وسایل او هستند از راه خراشهای جلدی در معرض آلودگی قرار می گیرند.

...

بیماری سیاه زخم (شارین) Anthrax
سیاه زخم یا شارین از زمانهای قدیم در بیشتر نقاط دنیا وجود داشته و مشترک بین انسان و حیوانات علفخوار می باشد. عامل بیماری با سیلوس آنتراسیس است. اسب نسبت به بیماری حساس بوده و از طریق زخمها و خراشهای جلدی و یا بلع میکروب (از طریق خراشهای موجود در دهان) و یا در اثر نیش حشرات آلوده به بیماری مبتلا می شود. علائم بیماری در حیوان گاهی به حدی شدید است که با سایر بیماری ها مثل پیچ خوردگی روده اشتباه می شود. در این حالت ادرار و مدفوع خونی بوده و کف همراه با خون از دهان و بینی جاری می شود و حیوان در مدت ۳ تا ۶ روز تلف می گردد. در کالبدگشائی طحال حیوان بزرگ و رگها پرخون و سیاه می باشد. در صورتی که بیماری از طریق نیش حشرات وارد بدن شود تب، تنگی نفس و دلدرد در حیوان دیده می شود. اورام گرم در ناحیه گلو و جلوشانه ظاهر و به تدریج به حجم آنها اضافه می گردد. انسان در اثر تماس با دام مبتلا و با لاشه آن از طریق خراشهای جلدی و مخاطی بیمار می گردد. شارین روده ای در انسان با مصرف گوشت و اعضاء آلوده حیوان بیمار حادث می شود.. شاربن ریوی نیز در انسان وجود داشته که در این شکل راه ورود باکتری دستگاه تنفس است . چنانچه لاشه حیوانات شارینی در زمین پراکنده شود خاک آن نواحی تا مدتها حاوی هاگ باکتری بوده و در انتقال بیماری نقش دارد. به همین دلیل توصیه می شود لاشه حیوانات شارینی حتماً باید در عمق زیاد و همراه با چند لایه آهک دفن شود.

...
بروسلوز Brucellosis
بروسلوز یکی دیگر از بیماری های مشترک بین انسان و دام می باشد که اسب نیز گرفتار آن می شود. به خصوص در نقاطی که اسب در مجاورت با گاوها زندگی کند. باکتری عامل بروسلوز در اسب معمولاً بروسلاآبورتوس بوده، و گاهی نیز بروسلاسوئیس ملی تنیس در ایجاد بیماری در اسب نقش داردنشانی های بیماری در اسب عبارت هستند از: زخمهای پوستی خصوصا زخم جدوگاه و گاهی لنگش در حیوان دیده می شود. میکروب در کپسول سینویال مفاصل مخصوصاً در ناحیه مهره های پشت و گردن و غدد پستانی جایگزین شده و سپس کپسول بزرگ و گرم و دردناک و سفت می شود و پس از چند روز سرباز کرده و مایع ژلاتینی از آنها خارج می گردد. سقط جنین در اسب امکانپذیر است ولی نسبت به سایر حیوانات کمتر می باشد. حیوان مبتلا کمتر تلف شده و به تدریج بهبود می یابد و تبدیل به حامل میکروب بروسلا می شود. انتقال بیماری به انسان از طریق تماس با حیوان بیمار و اندام های آلوده و ترشحات بدن او امکانپذیر است.
...

بیماری سل Tubercullosis
اسبها کمتر به بیماری سل دچار می شوند ولی چنانچه در مجاورت با گاوهای سلی قرار گیرند بیمار می شوند. اسب مبتلا به سل باکتری را با ترشحات خود به خارج دفع و انسان و سایر دامها را به بیماری آلوده می سازد. جراحات سلی در بدن دام بیشتر در عقده های لنفاوی حلق و مزانتریک و ریه، کبد و طحال دیده می شود. ابتلاء اسبها به مایکوباکتریوم بوویس بیشتر از سایر مایکوباکتریومها می باشد.

...

ملیوئیدوزیس یا شبه مشمشه Melioidosis

عوارض ملیوئیدوزیس در اسب شبیه بیماری مشمشه و گورم می باشد. عامل بیماری پردوموناس پزو دومالئی می باشد. نشانی های بیماری در اسب عبارت از تب، بی اشتهائی، تنگی نفس، سرفه و گاهی اوقات ترشحات چرکی از بینی. و همچنین ممکن است عوارضی شبیه ذات الریه حاد در دام مشاهده شود. مرگ و میر در این بیماری بسیار نادر است. حیوانات بیمار میکروب را از طریق ترشحات، ادرار و مدفوع خود به خارج دفع نموده و آلودگی محیطی را فراهم می آورند. مخزن طبیعی بیماری آب، خاک و جوندگان وحشی می باشند سرایت بیماری به انسان و سایر حیوانات از طریق فوق صورت می گیرد.
سابق بر این تصور می کردند که ملیوئیدوزیس مخصوص مناطق حاره می باشد ولی با جدا شدن چند مورد باکتری عامل بیماری از اسبهای ایران معلوم شد که بیماری فوق فقط مختص مناطق گرمسیر نیست.

...

سالمونلوز اسب Salmonellosis

در طبیعت گونه های مختلف سالمونلا وجود دارد. یکی از آنها سالمونلا آبورتوس اکوئی می باشد که در مادیان ایجاد بچه اندازی عفونی و در اسبهای نر ورم بیضه و در کرّه اسبها ایجاد سپتی سمی می نماید.
دوره کمون بیماری یک تا دو هفته است و سپس علائم بیماری مثل کمی اشتها، بی حالی و تب در حیوان ظاهر می شود. میکروب بیماری پس از ورود به بدن و طی دوره کمون به رحم و از آنجا به جفت رسیده و ایجاد التهاب در جدار جفت نموده و باعث سقط جنین می گردد. سقط معمولاً در ماههای هفتم و یا هشتم آبستنی اتفاق می افتد. درصورتی که جنین ساقط نشود امکان دارد در موقع تولد با وارد شدن میکروب به دهان نوزاد، کرّه اسب نیز دچار سپتمی سمی گردد و یا اینکه میکروب در مفاصل حیوان جایگزین شده و تورم مفصل ایجاد نماید.

مادیان هائی که تازه سقط نموده اند با ترشحات رحمی خود محیط اطراف و علوفه را آلوده می نماید و سایر اسبها با خوردن علوفه آلوده مبتلا به بیماری می شوند. نرها در هنگام جفتگیری با مادیانهای بیمار دچار ورم بیضه می گردند. سالمونلوز ممکن است در اسبها و کرّه اسبها به صورت عوارض معدی و رودهای بروز نماید. در نقاطی از دنیا که از گوشت اسب استفاده می کنند مسمومیت غذائی در اثر خوردن گوشت آلوده به سالمونلا دیده می شود.

جهت جلوگیری از آلوده شدن سایر دامها، باید بیماران را جدا از سایرین نگهداری و ترشحات و جنین سقط شده را جمع آوری و سوزاند و از اسبهای آلوده برای جفتگیری استفاده ننمود.
...

لپتوسپیروز Leptospirosis

این بیماری در اسب معمولاً با تب شروع می شود و به دنبال آن بی اشتهائی و اسهال های متناوب دیده می شود. در بعضی موارد به شکل یرقان همراه با هموگلوبینوری بوده و نفریت و گاهی سقط جنین نیز اتفاق می افتد. عوارض ثانوی بیماری چشم درد همراه با ریزش اشک و ورم ملتحمه و ترس از نور می باشد که اگر درست درمان نشود حیوان کمکم نابینا می گردد. انسان و حیوانات به خصوص گاو، گوسفند، خوک به بیماری مبتلا می شوند ولی در اسب بیماری نسبت به سایر حیوانات خفیفتر دیده می شود. حیوانات بیمار از طریق ادرار، جنین سقط شده و ترشحات مهبلی محیط اطراف و آب و علوفه را آلوده ساخته و انسان و سایر حیوانات از طریق زخمها و خراشهای جلدی و مخاطی در تماس با دام بیمار و مواد آلوده بیمار می شوند
...
لیستریوز Listeriosis 
 
بیماری فوق در انسان و حیوانات خونگرم شایع می  باشد. عامل بیماری لیستریامونوسیتوژنس بوده و اسب نیز به طور اسپوردایک به آن مبتلا می شود علائم بیماری در اسب بیشتر فلجی و فک و عضلات گلو می باشد و گاهی سپتی سمی لیستریائی در کرّه اسبها مشاهده می شود. حیوانات بیمار میکروب را از طریق ادرار، مدفوع ترشحات رحمی و شیر به خارج رفع می کنند
.
....

کورینه باکتریوم پزودوتوبرکولوزیس Corinebacteriom Pseudotubercullosis

بیماری ناشی از این باکتری در اسب به دو شکل اتفاق می افتد. یکی لنفانژیت اولسرایتو که عفونت در پاهای خلفی حیوان دیده می شود و یا لنگش همراه بوده، و دیگری تشکیل آبسه بزرگ در ناحیه سینه و پائین شکم می باشد. در اکثر موارد میکروب در عقده های لنفاوی ناحیه محبوس می گردد، ولی در بعضی از موارد بسته به وضعیت و شرایط حیوان از عقده های لنفاوی ناحیه تجاوز نموده به عقده های لنفاوی داخلی می رسد و مرگ اتفاق می افتد. سقط جنین نیز در این بیماری گزارش شده است که گاهی باعث عقیم شدن حیوان می شود. عامل بیماری در ادرار و ترشحات دامهای بیمار وجود دارد و راه اصلی ورود آن به بدن انسان و سایر دامها، زخمها و خراشهای موجود در بدن می باشد. اسبهای جوان کمتر به بیماری دچار می شوند. ولی اسبهای مسن کاملاً به بیماری حساس می باشند.
....

کورینه باکتریوم اکوئی Corinebacteriom Equi

بیماری حاصله مخصوص کرّه اسبهای جوان می باشد و باکتری عامل آن اولین بار از ریه کرّه اسبها جدا شده است .علائم بیماری عبارتند از تب، بی اشتهائی و سرفه، پنومونی که گاهی نیز با اسهال همراه می باشد. میزان مرگ و میر در این بیماری زیاد است کرّه اسبهای بزرگتر (بالاتر از سه ماه) در مقابل بیماری مقاومتر بوده و کمتر تلف می شوند. باکتری عامل بیماری در خاک دیده می شود و از دستگاه تناسلی اسبهای سالم و بالغ نیز جدا شده است.

..

بیماریهای قارچی و انگلی

کوکسیدیوئید و میکوز Coccidioidmycosis

انسان و حیوانات در اثر اسثتنثاق هاگ این قارچ به نام کوکسیدیوئیدیس ایمی تیس که در زمین رشد می‌کند مبتلا به بیماری می‌شوند. علائم بیماری در اسب عبارت است از لاغری، تب متغیر، خیز در پاها، کم‌خونی و ازدیاد گلبول‌های سفید خون که در بعضی از موارد دل دردهای متناوب نیز وجود دارد. پارگی کبد در بعضی مواقع دیده می‌شوند که به تلف شدن حیوان منجر می‌گردد.

...

کچلی Ringwrom

کچلی از بیماری‌های قارچی پوستی می‌باشد که این قارچ به بافت‌های پوششی و شاخی و الیاف مو حمله می‌کند. در اسب‌ها بیماری با ایجاد لکه‌های گردی در پوست شروع می‌شود و پس از چند روز موها فاسد شده و می‌ریزند. سطح پوست خاکستری رنگ و شوره‌های ریزی در پوست ظاهر می‌شود. سپس پوسته شده و خارش شدید در حیوان ایجاد می‌کند. در صورتی‌که مراقبت‌های لازم انجام شود پس از مدت ۲۵ تا ۳۰ روز بهبود حاصل می‌شود. در صورتی‌که محل کچلی در زیرزین و یا تنگ اسب باشد در اثر تحریک بهبودی به تأخیر می‌افتد و ممکن است به سایر نقاط بدن نیز سرایت کند. بیشتر کچلی‌های انسان از حیوانات سرایت می‌کند، به‌خصوص در نقاط روستائی و جاهائی که تماس نزدیک با اسب و گاو وجود دارد.

....

لنفانژیت واگیر (مشمشه کاذب) The infectious Lymphangitis

لنفانژیت واگیر از بیماری‌های مزمن اسب بوده که توسط یکی از انواع قارچ‌ها به نام هیستوپلاسما فارسی می‌نوزوم به حیوان سرایت می‌کند. این قارچ از راه خراش‌های پوستی و از طریق لوازم آلوده مثل زین، عرق‌گیر، لوازم تیمار وارد بدن اسب می‌شود. زمانی‌که این قارچ به بافت‌های زیرپوست می‌رسد، قرحه‌هائی در امتداد عروق لنفی به‌وجود می‌آورد این قرحه‌ها کم‌کم ضخیم شده و سرباز می‌کند. جراحات و ورم بیشتر در اطراف مفصل خرگوشی و یا در تمام قسمت‌های پا مشاهده می‌شود، که اغلب بدون درد می‌باشد. این عوارض ممکن است در سایر نقاط بدن و یا مخاط بینی نیز دیده شود که در این‌صورت با بیماری مشمشه قابل اشتباه می‌باشد ولی باید توجه داشت که در این بیماری تست مالئین منفی است. این بیماری قابل سرایت به انسان و گاو می‌باشد.

....

هیستوپلاسموز Histoplasmosis

هیستوپلاسموز از بیماری‌های قارچی قابل انتقال بوده و در اسب ایجاد جراحات غده‌ای می‌نماید عوارض بیماری در کرّه‌اسب‌ها عبارت از لاغری، تنگی نفس و گاهی یرقان می‌باشد. در انسان علائمی شبیه به علائم بیماری در اسب‌ها دیده می‌شود. عامل بیماری هیستوپلاسماکاپسولاتوم است، و ابتلاء معمولاً در اثر اسثنشاق گرد و غبار آلوده صورت می‌گیرد.

......

رینو سپوریدیوز Rhinosporidiosis

عامل این بیماری رینوسپورید یاسیبری است که ایجاد ناراحتی و جراحات در مخاط بینی، منخرین و گاهی در حنجره، چشم و واژن اسب‌ها می‌نماید. این بیماری قابل اشتباه با بیماری مشمشه، گورم و لنفانژیت می‌باشد. بیماری به انسان قابل سرایت است.

....

توکسوپلاسموز Toxoplasmosis

توکسوپلاسموز بیماری واگیر و مشترک بین انسان و کلیه حیوانات می‌باشد. عامل بیماری توکسوپلاسما گوندئی است، که انگل داخل یاخته‌ای بوده و از راه دهان وارد بدن انسان و حیوان شده و ایجاد بیماری می‌نماید. اسب‌های مبتلا به توکسوپلاسموز دارای علائم عصبی، اشکال در حرکت، چرخش به دور خود و گاهی فلجی و کوری می‌باشند. گربه‌ها از جمله مهم‌ترین مخازن این بیماری بوده، و بلع مواد آلوده به مدفوع گربه مهم‌ترین راه دخول این انگل به بدن انسان و سایر حیوانات می‌باشد.

...

جرب اسب Mange

جرب‌های مختلفی در اسب ایجاد بیماری می‌کنند که مهم‌ترین آنها عبارت هستند از جرب دمودکس اکوئی، جرب سارکوپتیک، جرب پزوروپتیک و جرب کوریوپتیک می‌باشد. جرب پزوروپتیک در اسب ایجاد دلمه‌هائی در قاعده یال و دم کرده، دلمه‌ها کم‌کم بزرگ شده و تولید خارش شدید می‌نماید و حیوان بدن خود را به در و دیوار می‌مالد. گاهی اوقات ممکن است جراحات در قسمت‌های فاقد مو مثل زیر بغل، پستان و بیضه نیز دیده شود. جرب از طریق تماس مستقیم و یا از طریق استفاده مشترک از وسائل مثل زین، عرق‌گیر، افسار و غیره قابل انتقال است. جرب‌های اسب قابل انتقال به انسان می‌باشد

 

بیماریهای مشترک اسب و انسان در ادامه مطلب


ادامه مطلب
نوشته شده توسط صدای دامپزشکی ایران | لینک ثابت | موضوع: مطالب تخصصی |

نعلبندی و اصلاح سم 

 

 

اگر اسبداری و یا سواركاری با ساختمان سم و نكات قوت و ضعف آن آشنا نباشد هیچگاه نمی تواند از اسبش آنگونه كه باید استفاده نماید.

اندام اسب بر روی چهار ستون كه پاهایش باشند استوار است و زیر بنای این ستونها سمها هستند.اگر اسبداری و یا سواركاری با ساختمان سم و نكات قوت و ضعف آن آشنا نباشد هیچگاه نمی تواند از اسبش آنگونه كه باید استفاده نماید ، پس لازم است ابتدا با ساختمان سم آشنا شویم.
پس از آشنائی با سم باید بیاموزیم كه چگونه از آن مراقبت كنیم.
۱-موهائی كه اطراف قلم و پی اسب را احاطه كرده اند تراشیده تا از آلودگی و شقاق و اگزما جلوگیری شود .
۲- هیچگاه برای نظافت سم ها از هیچ گونه برس استفاده نشود. زیرا ممكن است پوشش محافظ طبیعی خارجی را از بین برده و باعث ورود حرارت به داخل سم شود.
۳- همواره با تكه ای پارچه نخی و یا پنبه سم را تمیز كنید.
۴- موراه از دوش سرد و یا گرم و یا قرار دادن سم ها در آب جاری غفلت نشود چرا كه سم ها از لبه فوقانی جدار و چنگال و كف سم آب جذب می كنند .
۵- روغن سم باید هنگامی به سمها مالیده شود كه سم ها مرطوبند تا رطوبت ناشی از دوش و یا .... در داخل سم باقی بماند در غیر این صورت سم ها با جزئی حرارت رطوبت را از دست داده ، خشك و فشرده تر می شوند .
۶- از ضماد تخم كتان برای سمهای حساس و مریض استفاده و هر ۲۴ ساعت یكبار عوض شود .
۷-قرار داشتن سمها در گل رس همیشه آنها را مرطوب نگه می دارد .
●چگونه متوجه شویم كه اسب به نعلبندی نیاز دارد :
معمولا هر سم سالمی هر ماه در حدود یك سانتیمتر رشد می كند و قابل تشخیص است و برای تشخیص دو روش وجود دارد .
۱- اگر از پهلو به اسبی كه در حالت عادی بر روی چهار پای خود ایستاده نگاه كنیم خط افقی می شود در این هنگام صافی در سم از بین رفته و اگر خطی از پنجه به طرف استخوان تاجی و مچ اسب بكشیم این خط غیر افقی و زاویه دار است .
۲- اگر سم را بلند كرده و نگاه كنیم اسفنجهای پاشنه به طرف پنجه متمایل شده و یك سانتیمتر رشده نیز قابل روئیت است .
●غیار:

غیار یعنی آرایش مطلوب سم برای حفظ سلامت اندام های حركتی به نحوی كه قسمت شاخی تا رسیدنبه خط سفید پنجه برداشته شده و در قسمت پاشنه ها هم نسج شاخی تازه مشاهده شود . در این حالت اسب باید بتواند روی تمام سطوح سم های خود به صورت تراز قرار گیرد و به هنگام حركت بخلق هایش كه در حكم كمك فنرها می باشند نه تحت فشار باشند و نه خنثی باشند.
پس از غیار باید موارد زیر مد نظر قرار گیرد :
▪كف سم ها تراز شوند .
▪پاشنه ها و بادخورها به اندازه مناسب باز شده باشند .
▪پوشش سطح خارجی دست نخورده باقی مانده ، شاخ موها كوتاه نشوند .
▪چنگال ها با زمین در تماس باشند تا پمپاژ خون به راحتی میسر شده ، سم ها حالت ارتجاعی را از دست نداده و پاشنه ها باز تر شده و سم ها هر چه بیشتر رشد كنند .
▪اندازه سم ها با یكدیگر یكسان و زاویه بخلق ها با سم ها متناسب باشند .
●بستن نعل:
به منظور حفظ غیار به نحوی كه هیچگونه تغییری در آرایش اولیه بوجود نیاورد ، نعلها نصب می شوند.
●اصول نعلبندی
▪تاریخچه
منابع چندانی در مورد تاریخچه نعلبندی اسب وجود ندارد و زمان تما یل بشر به فراگیری این هنر مشخص نیست . در بین تا ریخ نویسا ن دو نفر به نامهای « لیژرینگ » و « هارتمن » مطا لبی د رباره هنر نعلبندی بیان كرده اند، كه در سال ۱۸۹۸ توسط « دولار » ترجمه و بصورت كتابی ارائه شده كه ما مختصری از این تاریخچه را بیان میكنیم . یونانی ها و رومیهای قد یم اگر چه در بسیاری از علوم , پیشرفته بودند ولی توجه زیادی به بهبود وضع د ست وپای اسبهای خود نداشتند . اسكندر كبیر برای حل این مسئله چند سا لی كوشید ولی بنظر میرسد كه كوشش او هم به نتایج جا لبی منجر نشد و حتی ظاهرا ناراحتی سم اسبها مانعی برای پیشرفت او شده بود . نقل كرده اند كه علیرغم این كوششها اسكند ر مجبورشد در هنگام رسیدن به آسیا تعداد زیادی از اسبهای خود را بعلت لنگش رها كند.
رومیها اولین بار یك جسم فلزی محافظ را بنام (hipposandal ) اختراع كردند كه به دست و پای اسبها ی خود می بستند و ظاهراً از این جسم فلزی فقط برای اسبهائی كه سم آنها معبوب بود استفاده می شد که بستن این جسم فلزی خود مشكلات د یگر ی را برای اسبهای آنها بوجود میآورد .
هنگامیكه رومیها به اروپا استیلا یافتند جند طایفه از « كلت » ها « گل » ها و « ژرمن » ها كه مغلوب رومیها شده بودند، از زمانهای پیش از میلاد مسیح از نعل فلزی كه با میخ نصب میشد ، استفاده میكردند . ولی آثار تاریخی به جا مانده در قلعه های رومیها د راروپا نشان میدهد كه این قوم فقط از همان جسم فلزی فوق الذ كر برای سم اسبهای خود استفاده میكردند.
مغولها ادعا میكنند كه اسبهای قوی وكوتاه خودشان را از زمانهای خیلی گذشته نعل میكرده اند , آنها از نعل هائی بشكل نعلهای چنگال دار امروزی كه با سه گیره به سم متصل می شده استفاده میكرده اند و ظاهراً از نظر تاریخی همین امر موجب تفوق مغولها د رهنگام غارت كردن و همچنین پیشروی سریع تر آنها از اسكندر بود كه تا رسیدن به اروپای شرقی بدون وقفه اسب تاختند و اسكندر نتوانست شپه قاره هند را طی كند.
اعراب همیشه به مواظبت زیاد و پذ یرائی ا ز اسبها ظریف خود معروف بوده اند . آنها قبل از تشكیل امپراطوری روم از نعلهائی استفاده میكردند كه شباهت زیادی به نعلهائی كه مغولها به كار میبردند داشت و با میخ به سم متصل می شد.
درقرون وسطی نعلبندی در قاره اروپا , اسكا ند ینا وی و بریتانیا متداول شد . نعلهای بكار برده شده انواع مختلفی داشتند ولی خشن بوده و خیلی ناشیانه به سم میخ كوبی میشدند . اگر چه نعلها پوشش محافظی برای سم بشمار میآمدند ولی ظاهرا قایده دیگر ی در بر نداشتند . نعلهائی كه ناشیانه توسط اسكا ند ینا ویها اختراع شده بود ظاهراً برای جلوگیری از لغزش روی یخ بكار میرفت و احتمالاً مورد توجه هم قرا ر گرفته بود .
در قرن شانزدهم اولین بار ایتالیائی ها درمورد هنر نعلبندی مطالبی تألیف و منتشر كردند و میتوان آنان را بنیان گذار هنر نعلبندی دانست . طی قرن هیجدهم , هنگامیكه كالبد شناسی و فیزیولوژی اسب مورد مطالعه قرار گرفت , سم اولین موضوعی بودكه از نظر علمی مورد دقت بیشتری وا قع شد.و راه را برای توسعه علمی هنر نعلبندی گشود . در قرن نوزدهم كه هنر و علم با سرعت بسیاری پیشروی میكرد رفته رفته هنر نعلبندی تكمیل تر شد چندین نعلبند معروف اروپائی و امریكائی در كشف مطالب نوین درباره این هنر تأثیر زیادی گزارد ند لكن رهبری اصلی رامدارس دامپزشكی عهده دار بودند.
كاربرد نظامی اسب بخصوص در آلمان , یكی از موثرترین عوامل برا ی پیشروی هنر نعلبندی بود. سواره نظام در ارتش اهمیت خاصی داشت و هر چقدر تعداد اسبهای لنگ در ارتشی كمتر بود بالطبع قدرت تحرك آن در مقابل دشمن زیادتر می شد. د رآلمان تعلیم دادن نعلبندی ارتش در مدارس دامپزشكی انجام می شد . و برای اولین بار گذارنیدن امتحان و اخذ گواهینامه به نعلبندی د رآلمان متداول شد.
در حدود سال هزارونهصد، هنر نعلبندی به موقعیت اصلی خود بعنوان یك هنر و علم دست یافت ولی بازدهی كامل ا ز دا نستیهای این هنر بعلت استفاده های شغلی كم بود . رفته رفته تعدا د مراكز و مغازه های نعلبندی افزایش پیدا كرد كه حتی تا چندین سال پیش نیز این مراكز در تمام نقاط دنیا وجود داشت.با پیشرفت صنعت اتومبیل و تهیه آسانسور، به تدریج نعلبند ها بصورت سیار درآمدند و امروزه د راكثر نقاط دنیا بیشتر با اتومبیل و تجهیزات خود به مراكز اسبداری رفت و آمد میكنند.
اگر چه پیشروی بشر در شناخت هنر نعلبندی به منظور محافظت سم، دوست و یار همیشگی اش اسب، به كندی صورت گرفته، لكن غرور آمیز است و ا گر بهمین منوا ل بشر را بطه خود را با اسب حفظ كند، مسلما” این هنر محتاج توسعه بیشتری است. هر اسب داری باید، اطلاعاتی در مورد كالبد شناسی و ساختمان دست و پا و بخصوص سم اسب داشته باشد . برای اصلاح سم , انتخاب نعل مناسب ونصب آن و اطلاع كافی ا ز ساختمان سم , ضرورت محض دارد و نعلبند بدون داشتن این اطلاعات بهیچوجه برای عمل نعلبندی مناسب نیست.
اساس هنر نعلبندی شامل اطلاعاتی درباره ساختمان سم , جلوگیری از رشد زیادی دیواره سم , جلوگیری از ترك و سوراخ شدن دیواره سم , اصلاح و بهبود شیوه راه رفتن و جلوگیری از لغزش اسب , معالجه مراض و درهنگام ضرورت افزایش كارا ئی اسب میباشد.


ادامه مطلب
نوشته شده توسط صدای دامپزشکی ایران | لینک ثابت | موضوع: مطالب آموزشی |